Dossier Allergie

Archief

 

Curatief
Tijdens een allergische reactie worden een aantal stoffen door het lichaam aangemaakt die leiden tot de hoger beschreven symptomen. Heel wat geneesmiddelen remmen deze stoffen waardoor de symptomen verminderen of verdwijnen. Enkele voorbeelden worden hieronder weergegeven:

Bij neusloop/tranende ogen/jeukende ogen:

  • Antihistaminica: Claritine®, Aerius®, Xyzall®, Estivan®, Zyrtec®, Cetirizine®: werken snel en zijn zeer effectief. Kunnen nog een geringe slaperigheid geven die echter veel minder is in vergelijking met de oudere antihistaminica. Ze kunnen 's morgens of 's avonds gegeven worden. Auto rijden of matig alcohol gebruik is normaal geen probleem.
  • Corticoiden neusspray's: Flixonase®, Nasonex®, Rhinocort aqua®: kunnen ofwel in aansluiting met een antihistaminicum ofwel ook als eerste keus gebruikt worden. Ook de oogsymptomen worden hiermee verholpen.
  • Antihistamine neusspray's of oogdruppels: Livostin®, Allergodil®: meestal als bijkomende maatregel bij een antihistaminicum.

Bij acute benauwdheid:

  • Kortwerkende luchtwegenverwijders in een pufvorm (bv. Ventolin®, Airomir®) openen bij benauwdheid onmiddellijk, maar voor beperkte tijd de luchtwegen.
  • Opmerking: bij astma worden ook langwerkende luchtwegenverwijders en corticoiden in pufvorm gebruikt. Astma is echter niet noodzakelijk een vorm van allergie en er wordt hier dan ook niet verder op ingegaan.

Bij contactallergie:

  • Elke behandeling is gedoemd te mislukken indien contact met het allergeen blijft bestaan. Wanneer er echter geen contact meer is, kan men corticoïden-crèmes gebruiken om de contacteczeem (gevolg van de allergie) te behandelen. Crèmes op basis van hydrocortisone zijn vrij van voorschrift (bv. Cremicort®).
  • Wanneer deze onvoldoende zijn, kunnen crèmes met krachtigere corticoïden worden voorgeschreven.
  • In alle geval moet in het oog worden gehouden dat corticoïden therapie niet zonder neveneffecten is. Vraag steeds raad aan uw huisarts of apotheker!

Bij anaphylactische shock:
Wanneer contact met een allergeen leidt tot een plotse bloeddrukval waarbij de patiënt het bewustzijn verliest en in shock gaat, spreekt men van een anaphylactische shock. Typisch kan dit voorkomen na herhaaldelijke bloodstelling aan bijen- of wespensteken, maar dit symptoom kan ook optreden met andere allergenen (bv. voedingsallergie tegen pinda-noten, bepaalde soorten kaas).
Een anaphylactische shock is een urgentie-situatie omdat deze tot de dood kan leiden. Professionele medische begeleiding met reanimatie, mond-op-mond beademing en intraveneuze toediening van adrenaline (bv. met de Epipen®) kunnen in dit geval levensreddend zijn.

Hyposensibilisatie/Immunotherapie (link)

Hyposensibilisatie is soms nuttig. Het komt er op neer de gevoeligheid voor allergie-uitlokkende stoffen te verminderen. De kuur bestaat uit een instel- en een onderhoudsfase:

Gedurende de instelfase worden oplopende concentraties van het gezuiverd extract van de stof, waarvoor men overgevoelig is, toegediend via een onderhuidse prik. Als de hoogste concentratie is bereikt, volgt de onderhoudsfase.
De behandeling dient minstens drie jaar te worden volgehouden om blijvend effectief te kunnen zijn. Soms gaat men zelfs vier of vijf jaar door met de behandeling. En zelfs dan is er geen honderd procent garantie dat de patiënt definitief van zijn allergie verlost is. In bijna alle gevallen verminderen de symptomen van de allergie wel gevoelig. Men moet wel steeds rekening houden met het feit dat deze behandeling niet goedkoop is.

Neveneffecten van deze behandeling zijn vermoeidheid, jeuk en wat benauwdheid waartegen preventief medicatie wordt genomen. Het risico op ernstige reacties, zoals een bloeddrukdaling, shock of hartstilstand is uitermate gering, zeker wanneer de procedure uitgevoerd wordt in een gespecialiseerd hospitaalmilieu waar getraind personeel en kwaliteitsvolle vaccins aanwezig zijn. Om deze zeldzame maar ernstige allergische reactie op te vangen moet de patiënt minstens 30 minuten na de injectie onder toezicht van een arts blijven.

Allergie?

Allergie is een aandoening waarbij het afweersysteem van de patiënt overmatig reageert op een meestal onschuldige stof of product (het allergeen). Normaal gezien beschermt ons afweersysteem ons tegen ziektekiemen, maar in dit geval is het de reactie van ons afweersysteem zelf die schadelijk is. Het afweersysteem kan op verschillende manieren met dergelijke allergenen in contact komen: via de huid, via de luchtwegen en via de darm. Allergische reacties kunnen onmiddellijk optreden of pas na lange bloodstelling. Hieronder worden een aantal veelvoorkomende allergieën kort besproken. Eveneens wordt de behandeling kort aangeraakt. Op te merken valt dat deze behandeling op een uitzondering na steeds gericht is op het verlichten van symptomen eerder dan op het genezen van de aandoening zelf.

Symptomen

De symptomen van een allergische reactie kunnen variëren van vrij onschuldig (bv. neusloop, wat jeuk) tot zeer ernstig (bv. overlijden t.g.v. anaphylactische shock).

In de neus veroorzaakt allergie klachten als jeuk, niezen, neusloop en neusverstopping. De keel kan geïrriteerd raken met jeuk en een drukgevoel. Hoesten, een piepende ademhaling en benauwdheid (astma) kunnen optreden.
De ogen reageren met jeuk, een branderig gevoel, tranen of kunnen rood doorlopen; ook de oogleden kunnen zwellen. De huid kan reageren door jeuk, rode kwaddels, zwellingen of eczeem. In de darm kunnen krampen of diarree optreden. Ernstige bloeddrukval t.g.v. het verwijden van de bloedvaten (vasodillatatie) kan leiden tot bewustzijnsverlies, shock en overlijden.

Behandeling

Zoals hierboven reeds vermeld is de beste behandeling vaak het vermijden van contact met het betrokken allergeen. Wanneer het allergeen echter nog niet geïdentificeerd is, of wanneer er toch contact is geweest, kunnen een aantal geneesmiddelen worden gebruikt.

Preventief
Onder de noemer preventie vallen alle acties die tot doel hebben het contact met het allergeen te vermijden. Hiervoor is natuurlijk nodig dat dit allergeen volledig geïdentificeerd is. Hiervoor heeft de arts een aantal mogelijkheden ter beschikking. Meer hierover vindt u hier.

Ref.

Veelvoorkomende allergieën

Huisstofmijt
De huisstofmijt is een miscroscopisch klein diertje dat in onze hedendaagse goedverwarmde huizen goed gedijt. Het houdt van een warme vochtige omgeving zoals onze matrassen waar het volop voedsel (i.e. huidschilfers) vindt. De uitwerpselen van dit diertje kunnen echter bij meer en meer mensen aanleiding geven tot allergische reacties met als symptomen: astma, neusloop, jeuk, enz... Via deze link vindt u een aantal preventieve maatregelen om het contact met dit allergeen te vermijden.

Pollenallergie (Hooikoorts) (link)
Mensen die lijden aan pollenallergie of hooikoorts reageren overmatig op het stuifmeel (de pollen) van grassen, bomen en kruiden. Typische symptomen zijn neusloop, tranende ogen, jeukende ogen, benauwdheid en een kriebelhoest. Preventief vermijdt men best zoveel mogelijk het contact met het allergeen. Concreet betekent dit binnen blijven en ramen en deuren gesloten houden tijdens droge periodes in de maanden dat het allergeen geproduceerd wordt. Er zijn heel wat geneesmiddelen beschikbaar om bovenstaande symptomen te verlichten (zie verder).

Interessante links (tevens bronnen voor dit dossier)

Patientenfolder Allergie UZ Leuven

Allergie geneesmiddelenwijzer

Allergie bij schoolgaande jeugd

Huisstofmijt (UZ Gent)

Huisstofmijt (KULeuven)

Pollenallergie (UZ Gent)

pollenkalender

pollenkalender 2

www.astma-en-allergiekoepel.be

www.astmafonds.nl

 

© Apotheek Leuridan 2009 Alle rechten voorbehouden

Geneesmiddelenallergie (link)
Een typisch voorbeeld van deze allergie is de allergie tegen penicilline-antibiotica. Terwijl deze antibiotica natuurlijk worden toegediend om de patiënt te genezen, kunnen ze soms allergische reacties uitlokken (typisch jeuk, kortademigheid of gewrichtspijn). Deze symptomen verergeren naarmate het geneesmiddel meerdere keren wordt toegediend (finaal mogelijks met overlijden tot gevolg). De beste behandeling is dus het geneesmiddel niet innemen. In deze spelen uw huisarts en apotheker een belangrijke rol. Zij kennen immers uw historiek en weten welke geneesmiddelen deze reacties bij u kunnen uitlokken (kruisallergie!).

Contactallergie (link)
Contactallergie of allergisch contacteczeem berust op een vertraagde allergische reactie, die optreedt na verschillende uren tot dagen. Ze wordt uitgelokt door contact van de huid met een allergie-verwekkende stof. De belangrijkste allergenen zijn:

- metalen zoals nikkel en cobalt
b.v. in nepjuwelen
- metaalzouten zoals chroomzouten
b.v. in cement en leder
- rubbertoevoegstoffen
b.v. in rubberen handschoenen en laarzen

De beste behandeling voor contactallergie is gewoon het contact met die produkten waarvoor men allergisch is, te vermijden. Ook hier kan uw apotheker een rol vervullen. Op basis van het allergeen waaraan u gevoelig bent, kan bvb. uit het assortiment hypoallergene (huid)producten een overdachte selectie worden gemaakt.

Allergie tegen bijen- en wespesteken (link)
Bij sommige mensen geven bijen- en wespensteken rode bulten over het gehele lichaam en zwellingen rond de ogen, de lippen, de hals en in de keel. Een opgezwollen keel kan gevaarlijk zijn omdat hierdoor de luchtwegen vernauwen. Andere storende ongemakken zijn een piepende adem, een drukgevoel in de borst, misselijkheid, braken en diarree.

Bij acuut gevaar zijn doeltreffende geneesmiddelen beschikbaar (zie hieronder).

De beste behandeling bij zeer hevige vormen van deze allergie is een blijvende bescherming door hyposensibilisatie (zie hieronder)

Ref.

- grondstoffen in cosmetica
b.v. parfums en bewaarmiddelen
- farmaceutische producten
b.v. antibiotica, lanolinederivaten, enz.
- harsen
b.v. in kleefpleister, in medische, industriële en
andere toepassingen